Page 44 - ๑๐๐ ปี กรมแพทย์ทหารเรือ

กรมแพทย์ทหารเรือเมื่อครั้งอดีตนั้น อาจกล่าวได้ว่าเป็นการ จัดสร้างโรงพยาบาลชั่วคราวขึ้นบริเวณแหลมเทียน เป็น
ตรวจและรักษาโรคของผู้ที่รับราชการทหารเรือซึ่งป่วยอยู่ เรือนไม้ชั้นเดียว หลังคาสังกะสี มีเตียงคนไข้ 1๕ เตียง มี
ในโรงพยาบาลทหารเรือต่างๆ หรือเป็นการตรวจและรักษาโรค แพทย์ 1 คน พันจ่าและจ่าพยาบาลชาย ๕ นาย เพื่อดูแล

ของผู้ที่รับราชการทหารเรือในที่พักของผู้นั้น ทั้งบนบกและ สุขภาพของก�าลังพลประมาณ 1๐๐ นาย กับนักโทษอีก
ในเรือ หรือการตรวจร่างกายของทหารเรือซึ่งจะเข้ารับ จ�านวนหนึ่ง ต่อมา เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ.๒๔๗๓ กอง
ราชการใหม่ รวมไปถึงการตรวจอาหารและน�้าดื่มตามกรม โยธาสัตหีบได้ขยายขึ้นเป็นสถานีฝึกสัตหีบ และโรงพยาบาล

กองทหาร การฝึกอบรมศึกษาพลพยาบาลส�าหรับส่งไป ที่มีอยู่เดิมให้บริการได้ไม่เพียงพอ เนื่องจากมีก�าลังพล
ประจ�ากรมกองทหาร ตลอดจนการตรวจและออกความเห็น มากขึ้น อีกทั้งมีความจ�าเป็นที่จะต้องสร้างโรงงานตรงบริเวณ
พระบาทสมเด็จ
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตามวิชาแพทย์บางสิ่งในเวลาที่ต้องการ ซึ่งในเวลาสงคราม ที่เป็นโรงพยาบาลขณะนั้น การเสาะหาที่ตั้งใหม่เพื่อสร้างตึก
(รัชกาลที่ ๗)
ย่อมมีการอื่นๆ อีกตามค�าสั่งของราชการทหารเรือ นอกจากนี้ บ้านพัก และโรงพยาบาลแห่งใหม่ในพื้นที่สัตหีบจึงเริ่มต้นขึ้น
ยังมีหน้าที่อื่นๆ เกี่ยวกับสุขาภิบาลและอนามัย รวมทั้งการ จนถึง พ.ศ.๒๔๗๔ สมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า

ตั้งบริการสาธารณะส�าหรับช่วยเหลือประชาชนในยามที่เกิด เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ก่อนมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
โรคระบาดหรือการป้องกันโรคระบาดแก่ประชาชนที่ไปติดต่อ จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นการปกครองใน
ขอความช่วยเหลือ เป็นต้น ระบอบประชาธิปไตย ปรากฏว่าได้มีการปรับปรุงการจัด

ครั้นเวลาล่วงเลยมาจนถึงวันที่ ๖ กันยายน พ.ศ.๒๔๖๕ ระเบียบราชการทหารของประเทศเป็นการใหญ่ เนื่องจาก
ปรากฏว่าได้เกิดเหตุการณ์ส�าคัญมากประการหนึ่ง เมื่อ ฐานะการเงินและเศรษฐกิจของประเทศตกต�่ามาก จึงจ�าเป็น
พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ อย่างยิ่งที่จะต้องพิจารณาตัดทอนรายจ่ายของประเทศให้
กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ เสนาธิการทหารเรือในขณะ น้อยลงไปเพื่อให้สมดุลกับรายได้ จึงได้มีการปลดข้าราชการ
นั้น ได้มีลายพระหัตถ์ทูลเกล้าฯ ขอพระราชทานพื้นที่บริเวณ ทั้งฝ่ายทหารและพลเรือนออกจากราชการเป็นจ�านวนมาก

สัตหีบจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อสร้าง เรียกกันว่า “ถูกดุน” (ดุลย์) หมายถึง ถูกออกจากราชการโดย
เป็นฐานทัพเรือ และได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าฯ ไม่ได้มีความผิดแต่อย่างใด ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า
พระราชทานที่ดินฝั่งต�าบลสัตหีบและใกล้เคียง ตั้งแต่ เจ้าอยู่หัว ทรงพระวิตกในการปลดนายทหารออกเป็น

เกล็ดแก้ว ถึงแสมสาร รวมทั้งเกาะใหญ่น้อยบริเวณชายฝั่ง อย่างมาก ถึงกับได้เสด็จมาประชุมนายทหาร ณ ศาลาว่าการ
นั้น ให้แก่ทหารเรือ เมื่อวันที่ 1๖ กันยายน พ.ศ.๒๔๖๕ ซึ่ง กระทรวงกลาโหม เพื่อทรงชี้แจงด้วยพระองค์เองถึงความ
ในสมัยนั้นพื้นที่บริเวณตลาดสัตหีบในปัจจุบันยังคงเป็นเพียง จ�าเป็นที่จะต้องมีการตัดทอนรายจ่ายของประเทศให้เป็นที่
หมู่บ้านชาวประมงเล็กๆ เมื่อทางราชการด�าริจะปรับปรุง เข้าใจกันโดยทั่วถึง
สัตหีบให้เป็นฐานทัพเรือ ในเบื้องต้นจึงไปปรับปรุงบริเวณ ด้วยความจ�าเป็นดังกล่าว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

แหลมเทียนที่ยังมีสภาพเป็นป่ารกชัฏโดยทั่วไป ซึ่งเต็ม ให้รวมกระทรวงกลาโหม (กระทรวงทหารบก) กับกระทรวง
ไปด้วยโรคภัยไข้เจ็บ ที่ส�าคัญที่สุด คือ โรคมาลาเรีย จากนั้น ทหารเรือ เป็นกระทรวงเดียวกัน แล้วเรียกว่า “กระทรวง
จึงจัดตั้งหน่วยท�าการขึ้น เรียกว่า “กองโยธาสัตหีบ” และได้ กลาโหม” เหมือนอย่างเก่า (เมื่อ พ.ศ.๒๔๓๗) กระทั่งวันที่

๔๒

AW-NAVAL MED. BOOK-0.indd 42 3/21/16 4:53 AM