Page 92 - ๑๐๐ ปี กรมแพทย์ทหารเรือ
P. 92
สัญลักษณ์ เครื่องหมายยศ เครื่องแบบสายแพทย์ทหารเรือ
เครื่องแบบทหารเรือไทย ทหำรบกกับทหำรเรือนั้น กำรแต่งกำยของทหำรเรือยังไม่
กับสัญลักษณ์สายแพทย์ทหารเรือ ปรำกฏหลักฐำนแน่ชัด กำรรับหลักกำรเครื่องแบบสำกลมำ
ใช้เพิ่งจะมีขึ้นในสมัยพระบำทสมเด็จพระปิ่นเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
เครื่องแต่งกำยเป็นสิ่งส�ำคัญอย่ำงหนึ่งที่สะท้อนถึงควำม เมื่อครั้งด�ำรงพระยศเป็นสมเด็จพระเจ้ำน้องยำเธอ กรมขุน
เป็นตัวตนของผู้สวมใส่ โดยนัยส�ำคัญของค�ำว่ำ “เครื่องแบบ” อิศเรศรังสรรค์ ในพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
นั้น หมำยถึง เครื่องแต่งกำยที่ก�ำหนดขึ้นเป็นพิเศษ ให้แต่ง รัชกำลที่ ๔ โดยทรงฉลองพระองค์เครื่องแบบทหำรเรืออยู่
เหมือนๆ กันเฉพำะหมู่หนึ่ง หรือคณะหนึ่ง เช่น ทหำรบก เป็นนิจ ดังที่หมอบรัดเลย์ได้บันทึกไว้เมื่อวันที่ ๑๓ มิถุนำยน
ทหำรเรือ ทหำรอำกำศ โดย “เครื่องแบบทหำรเรือ” มีลักษณะ พ.ศ.๒๓๗๙ ควำมว่ำ ในวันดังกล่ำวทรงฉลองพระองค์ชุด
คล้ำยกันทั่วโลก ถือก�ำเนิดมำจำกเรือในทะเล ส�ำหรับใช้ เครื่องแบบทหำรเรือมำหำหมอบรัดเลย์ จึงนับได้ว่ำพระบำท
ในเรือและทะเล เป็นส�ำคัญ ไม่ว่ำจะเป็นเครื่องแบบทหำรเรือ สมเด็จพระปิ่นเกล้ำเจ้ำอยู่หัว เป็นผู้ทรงเครื่องแบบทหำรเรือ
ของชำติใดจะมีสภำพและสีสันคล้ำยกันทั้งสิ้น โดยมีหลักกำร แบบสำกลเป็นครั้งแรกและพระองค์แรกในประเทศไทยตำม
ที่ส�ำคัญ คือ เป็นเครื่องแบบของทหำรเรือ และทรำบได้ทันที ที่ปรำกฏพระบรมสำทิสลักษณ์และพระบรมฉำยำลักษณ์เป็น
ว่ำเป็นทหำรเรือ แสดงชั้นยศ เหล่ำ โดยชัดเจน ใช้ได้ดี หลักฐำน โดยทรงเครื่องแบบทหำรเรืออย่ำงชำวยุโรป
ในเรือและทุกสภำพของทะเล ประหยัด ง่ำยในกำรใช้ และ สันนิษฐำนว่ำทรงน�ำแบบอย่ำงมำจำกทหำรเรือชำติตะวันตก
บ�ำรุงรักษำ ออกแบบได้ดี รัดกุม และส่งเสริมบุคลิกภำพ มี เนื่องจำกในสมัยนั้น พระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
ชุดต่ำงๆ เพียงพอแก่กำรปฏิบัติงำน และลมฟ้ำอำกำศ ได้ทรงเริ่มต้นเปลี่ยนแปลงกำรแต่งกำยไปเป็นแบบฝรั่ง หรือ
ประกำรสุดท้ำย คือ ถือเป็นเครื่องช่วยแก่ทหำรในกรณี โน้มเอียงไปเป็นแบบฝรั่ง
ฉุกเฉิน กำรพรำงตน และกำรปฏิบัติกำรทำงยุทธวิธี ซึ่ง ครั้นผลัดแผ่นดิน ในสมัยพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำ
เครื่องแบบทหำรเรือสำกลที่ใช้กันอยู่ทั่วโลก ใช้เครื่องแบบ เจ้ำอยู่หัว รัชกำลที่ ๕ นับเป็นจุดเริ่มต้นของยุคแห่งกำร
สีขำวส�ำหรับเมืองร้อน และใช้เครื่องแบบสีน�้ำเงินด�ำส�ำหรับ พัฒนำครั้งใหม่ แม้กระทั่งกำรแต่งกำยของทหำร เช่น ใน
เมืองหนำว เป็นเครื่องแบบที่เรียกว่ำ “เครื่องแบบหลัก” หำก พ.ศ.๒๔๑๔ พระองค์เสด็จประพำสอินเดีย ทรงให้ช่ำงชำว
มีเครื่องแบบสีอื่นจะเป็นเครื่องแบบเพิ่มเติมส�ำหรับกำร ยุโรปออกแบบเสื้อชนิดหนึ่ง ซึ่งในภำยหลังเรียกว่ำ “เสื้อ
ปฏิบัติงำนของตนโดยเฉพำะ ไม่เหมือนกัน สุดแต่รำชนำวี รำชแปตแตน” คือ เสื้อนอกห้ำตะเข็บ บำงทีเรียกสั้นๆ ว่ำ
แต่ละประเทศจะออกแบบส�ำหรับกำรปฏิบัติงำน “เสื้อรำชปะแตน” ครั้นเสด็จพระรำชด�ำเนินกลับจึงโปรด
จำกอดีตกำลที่ผ่ำนมำ ตรำบจนปัจจุบัน กล่ำวได้ว่ำกำร เกล้ำฯ ให้ข้ำรำชกำรแต่งกำยด้วยเสื้อรำชปะแตนทั้งทหำร
แต่งกำยของทหำรเรือไทยได้เปลี่ยนแปลงไปตำมยุคสมัย และพลเรือน จนถึง พ.ศ.๒๔๒๑ โปรดเกล้ำฯ ให้พระองค์เจ้ำ
โดยเมื่อครั้งที่กองทัพสยำมยังไม่ได้มีกำรแบ่งแยกระหว่ำง สำยสนิทวงศ์สั่งซื้อเรือจักรท้ำย ๒ ล�ำ ล�ำหนึ่งเป็นเรือยอชท์
๙๐
AW-NAVAL MED. BOOK-0.indd 90 3/20/16 5:44 PM
