Page 28 - ๑๐๐ ปี กรมแพทย์ทหารเรือ
P. 28
มีหน่วยขึ้นตรง ๕ หน่วย ได้แก่ โรงพยาบาลทหารเรือ กรม
คุกทหารเรือ กรมอู่ทหารเรือ โรงเรียนสอนวิชาทหารเรือ และ
กรมคลังพัสดุทหารเรือ ซึ่งกรมพลาธิการทหารเรือได้นับ
การเกิดขึ้นของกรมคลังพัสดุทหารเรือเป็นจุดเริ่มต้นของ
กรมพลาธิการทหารเรือตั้งแต่บัดนั้นมา (เมื่อวันที่ 8 เมษายน
พ.ศ.๒๔๓๐) จะเห็นว่า จากหลักฐานข้อมูลในประกาศจัดการ
ทหาร ร.ศ.1๐๖ ที่ระบุว่า กรมทหารเรือมีหน่วยขึ้นตรงเพียง
๕ หน่วย ไม่นับรวมหน่วยก�าลังทางเรือและหน่วยทหารมะรีน
ที่อ้างถึงนั้น ไม่ได้ปรากฏรายละเอียดดังกล่าวในหนังสือ
“ประวัติการทหารเรือไทย” ของ พลเรือตรี แชน ปัจจุสานนท์
ที่มักมีการน�ามาอ้างอิงถึงในการเขียนประวัติศาสตร์ทาง
ภาพจากหนังสือ ๑๐๐ ปี สตรีวัดระฆัง ทหารเรืออยู่บ่อยครั้งแต่อย่างไร ด้วยเหตุนี้ การนับจุดเริ่มต้น
และเรือกลไฟเล็ก) กรมอรสุมพล (เรือหลวงต่างๆ) ป้อม และ ของกิจการการแพทย์ทหารเรือไทยในทุกข้อเขียนที่ผ่านมา
กองทหารชายทะเล จึงมักระบุตรงกันว่า ถือก�าเนิดขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๔๓๓ ไม่ใช่
จากรายชื่อส่วนราชการกรมทหารเรือที่ปรากฏตามที่ พ.ศ.๒๔๓๐ มาโดยตลอด
พลเรือตรี แชนฯ ได้อธิบายสรุปชี้แจงไว้ในหนังสือ “ประวัติ
การทหารเรือไทย” กล่าวว่า ท่านเป็นผู้รวบรวมไว้เอง ทั้งจาก
ราชกิจจานุเบกษา และหนังสือราชการต่างๆ ในสมัยก่อน
ว่ามีการแบ่งส่วนราชการ และหน้าที่ในราชการทหารเรือ
(บน) ใน พ.ศ.๒๔๓๓ ซึ่งมีการกล่าวถึงฝ่ายการแพทย์เป็นครั้งแรก
ภาพมุมสูงในบริเวณรอบๆ ที่เรียกว่า “โรงพยาบาลทหารเรือ” เอาไว้ด้วย จึงกล่าวได้ว่า
แม่น�้าเจ้าพระยา และพื้นที่ของพระอุโบสถ
ของวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร มีการสถาปนา “หน่วยแพทย์ทหารเรือ” หรือ “กิจการแพทย์
ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ทหารเรือ” อย่างเป็นทางการขึ้นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ.๒๔๓๓
ก่อน พ.ศ.๒๔๓๓ จะพบว่ายังไม่มีการ
ก่อสร้างของอู่เรือทิศใต้วัดระฆัง ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
และโรงพยาบาลทหารเรือวัดระฆังฯ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของกิจการแพทย์ทหารเรือในแผ่นดินสยาม
ในเวลานั้น
อนึ่ง มีเรื่องราวที่ควรบันทึกไว้ กล่าวคือ จาก “ประกาศ
(ขวาใน, บน-ล่าง) จัดการทหาร ร.ศ.1๐๖” หรือ “ประกาศจัดการทหาร พ.ศ.
แผนภาพแสดงตราพระราชบัญญัติ
จัดการกรมยุทธนาธิการที่ยกฐานะให้เป็น ๒๔๓๐” ตามข้อมูลที่ปรากฏในหนังสือ “1๒๐ ปี กรมพลาธิการ
กระทรวงยุทธนาธิการ เมื่อ พ.ศ.๒๔๓๓ ทหารเรือ” ซึ่งจัดพิมพ์ขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๕๕๐ได้ให้ข้อมูลว่า
ตามที่ พลเรือตรี แชนฯ ได้อธิบายสรุป
ชี้แจงไว้ในหนังสือ “ประวัติการทหารเรือไทย” เมื่อแรกตั้งการทหารเรือขึ้นใน พ.ศ.๒๔๓๐ นั้น กรมทหารเรือ
๒๖
AW-NAVAL MED. BOOK-0.indd 26 3/21/16 4:51 AM
