Page 30 - ๑๐๐ ปี กรมแพทย์ทหารเรือ

(ขวา) เท่าใดก็มีเรือมารับกลับเสียแล้วเพราะมีพาหนะรับส่งคนงาน
ภาพถ่ายมุมสูง เพียงล�าเดียว ทุกๆ วันในตอนสายจะมีเรือกลไฟอีกล�าหนึ่ง
บริเวณหน้าวัดระฆังโฆสิตารามฯ
จากมุมมองของท่าช้างวังหลวง ซึ่งมีนายแพทย์ 1 นาย จากกรมแพทย์มากับเรือด้วย เรือ
คาดว่าประมาณ พ.ศ.๒๔๓๓-พ.ศ.๒๔๔๙ ล�าใดมีคนป่วยก็ชักธงสัญญาณ (ธง จ จาน) เรียกนายแพทย์
เพราะมีการก่อสร้างอู่เรือใต้วัดระฆัง
(อู่ที่ ๑) และโรงพยาบาลทหารเรือแล้ว ขึ้นไว้ที่พรวน แล้วนายแพทย์ที่ว่านี้จะได้ขึ้นไปตรวจคนป่วย
ส�าเนาภาพมาจากหนังสือ ๑๐๐ ปีสตรีวัดระฆัง ไปรักษายังโรงพยาบาลที่ปากคลองมอญเลยทีเดียว”
เป็นล�าๆ ไปตามล�าดับ ถ้ามีทหารป่วยมากก็ต้องจัดการส่งตัว

จากบทบันทึกนี้มีข้อน่าสังเกตอย่างหนึ่ง คือ เหตุผลที่
ต�าแหน่งที่ตั้งของโรงพยาบาลทหารเรือหรือสถานพยาบาล
ของแพทย์ทหารเรือสมัยก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.
“เมื่อครั้งข้าฯ ออกเป็นนายทหารใหม่ๆ บรรดาเรือหลวง ๒๔๗๕ จะต้องใกล้กับแม่น�้าเจ้าพระยาอาจเป็นเพราะเพื่อ

ทั้งหมดจอดผูกทุ่นอยู่กลางแม่น�้าเจ้าพระยาทุกล�า เว้นแต่ ความสะดวกในการตรวจรักษาผู้ป่วยตามเรือต่างๆ แต่ในส่วน
เรือซ่อมจึงจะจอดเทียบท่าอยู่หน้ากรมอู่ (กรมอู่ทหารเรือ... ของกองบังคับการของหน่วยแพทย์หรือที่ท�าการของหัวหน้า
ผู้เรียบเรียง) หรืออยู่ในอู่ ซึ่งในเวลานั้นมีเพียงอู่เดียว (หมาย หน่วยแพทย์ หรือเสมือนต�าแหน่งว่าที่แพทย์ใหญ่มักจะอยู่

ถึง อู่หมายเลข 1 บริเวณทิศใต้ของวัดระฆังโฆสิตารามเพียง ใกล้ๆ กับสถานที่ปฏิบัติงานของผู้บัญชาการกรมทหารเรือ
อู่เดียว...ผู้เรียบเรียง) ซึ่งแบ่งออกเป็นสองตอน เรียกว่า (ปัจจุบันคือผู้บัญชาการทหารเรือ) เป็นส�าคัญ
อู่นอกและอู่ใน ทุ่นผูกเรือที่ทอดไว้กลางแม่น�้ามีตลอดไปจาก
คลองบางหลวง จนขึ้นไปถึงสามเสน เป็นทุ่นรูปโคนทาสีแดง
ตอนบนมีห่วงส�าหรับผูกกับโซ่หรือเชือกลวดของเรือ ตั้งแต่

ปากคลองบางหลวง จนถึงปากคลองมอญเป็นที่จอดเรือ
ช่วยรบ ตั้งแต่ปากคลองมอญ จนถึงปากคลองบางกอกน้อย
เป็นที่จอดเรือใช้ตอร์ปิโด ตั้งแต่ปากคลองบางกอกน้อยขึ้น

ไปเป็นที่จอดเรือปืน และเรือพระที่นั่งมหาจักรี ตอนสามเสน
แม่น�้ากว้างกว่าที่ใดๆ โดยมากเรือหลวงมักจะแล่นขึ้นไป
(ขวา) กลับล�าที่บริเวณสามเสนนี้
ภาพถ่ายทางอากาศ
ใน พ.ศ.๒๔๘๔ โดย William Hunt อนึ่ง เรือล�าใดจะต้องซ่อมเพียงเล็กน้อยไม่ถึงกับต้อง
จะเห็นบริเวณหน้าวัดระฆังฯ เข้าอู่ก็มีเรือกลไฟบรรทุกคนงานของกรมอู่ไปส่งที่เรือในเวลา
อาคารชุดแรกของโรงเรียนสตรีวัดระฆังฯ
ซึ่งในสมัยนั้นจะยังไม่ได้ปรับเปลี่ยน ตอนสาย เพื่อจัดการซ่อมเรือล�านั้นตามใบสั่งงานของกรมอู่ ส�าเนาภาพมาจากหนังสือ ๑๐๐ ปีสตรีวัดระฆัง
โครงสร้างหลักๆ ครั้นถึงเวลาบ่ายเลิกงานแล้วก็มีเรือกลไฟมารับคนงานกลับ
ของกลุ่มอาคารไม้สามหลังเดิม
ของโรงพยาบาลทหารเรือ ไป สังเกตว่าเรือที่จอดอยู่ทางสามเสนคนงานท�างานไม่ได้

๒8

AW-NAVAL MED. BOOK-0.indd 28 3/21/16 4:51 AM