Page 13 - ข่าวสาร ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๗
P. 13
ข่าวสารแพทย์นาวี : Naval Medical Newsletter
โรคไข้เลือดออก
dengue hemorrhagic fever
โดย...Kandypost
ไข้เลือดออกในประเทศไทย เกิดจาก เชื้อไวรัสเดงกี ๔ สายพันธุ์ ไม่ว่าจะติดเชื้อสายพันธุ์ใดร่างกายจะสร้างภูมิต้านทาน
ต่อสายพันธุ์นั้น พาหะน�าโรค คือ ยุงลายที่มีเชื้อไวรัสเดงกี หลังถูกกัด ๓ - ๘ วันจะเริ่มมีอาการ ดังนี้
- มีไข้สูง
- มีผื่นแดงหรือจุดเลือดออกตามตัว
- ปวดศีรษะ
- ปวดกล้ามเนื้อ ปวดเมื่อยตามตัว ปวดกระดูก
- เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียน
- ปวดท้องบริเวณชายโครงขวา
- หากมีอาการรุนแรงอาจมีเลือดออกผิดปกติและอาจมีอาการช็อก
ไข้เลือดออกเป็นแล้วเป็นได้อีก เพราะอะไร เพราะว่าไข้เลือดออกมีถึง ๔ สายพันธุ์
เป็นแล้วจึงเป็นได้อีก การติดเชื้อซ�้าอาจท�าให้เกิดอาการรุนแรงมากกว่าเดิม เนื่องจากการ
ติดซ�้าครั้งที่ ๒ จะเกิดการกระตุ้นภูมิต้านทานของการติดเชื้อครั้งก่อนแต่เป็นภูมิต้านทาน
ชนิดที่ไม่สามารถป้องกันโรคได้ ท�าให้เชื้อไวรัสไข้เลือดออกสามารถกระจายตัวได้มากขึ้น
ท�าให้อาการรุนแรงได้มากขึ้น โดยเป็นได้ตั้งแต่เด็กถึงผู้ใหญ่ กลุ่มเสี่ยง คือ คนที่อยู่ในช่วง
อายุ ๒๕ - ๕๔ ปี เพราะมีโอกาสติดเชื้อครั้งที่ ๒ สูงกว่ากลุ่มอื่น และปัจจุบันยังไม่มียารักษา
แบบเฉพาะเจาะจง แต่ก็เป็นโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน
วัคซีนไข้เลือดออกในประเทศไทยขณะนี้มีอยู่ ๒ ชนิด
วัคซีนตัวที่ ๑ ชื่อ Dengvaxia ที่ฉีดได้เฉพาะผู้ที่เคยป่วยเป็นไข้เลือดออกเท่านั้น
โดยฉีดใต้ผิวหนัง ๓ เข็ม (๐, ๖, ๑๒) เดือน
วัคซีนตัวที่ ๒ ชื่อ วัคซีน Qdenga (คิวเดนกา) เป็นเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์มีประสิทธิภาพดี สามารถป้องกันเชื้อไวรัส
ไข้เลือดออก ได้ทั้ง ๔ สายพันธุ์ สูงถึง 80.2% ลดการนอนโรงพยาบาลสูงถึง 90.4% การฉีดให้ฉีดเข้าต้นแขนใต้ผิวหนัง
ในคนอายุ ๔ - ๖๐ ปี จ�านวน ๒ เข็ม ห่างกัน ๓ เดือน (๐, ๓) เดือน ฉีดได้ทั้งผู้เคยป่วยและไม่เคยป่วยเป็นไข้เลือดออก
ผลข้างเคียงในการฉีด ปวดตรงต�าแหน่งที่ฉีด ปวดหัว ปวดกล้ามเนื้อ อาการจะหายได้เองภายใน ๑ - ๓ วัน
ข้อห้าม ห้ามฉีดในผู้หญิงตั้งครรภ์ หญิงที่ก�าลังให้นมบุตร คนที่มีภูมิต�่า กินยากดภูมิ ได้ยาเคมีบ�าบัด เคยปลูกถ่าย
อวัยวะ คนติดเชื้อไวรัสเอชไอวี
และปัจจุบัน มีวัคซีนตัวใหม่นี้ชื่อว่า Butantan–Dengue Vaccine (Butantan-DV) ตามชื่อสถาบันวิจัยในบราซิล
โดยทดสอบในอาสาสมัครมากกว่า ๑๖,๐๐๐ คน เก็บข้อมูลกว่า ๓ ปี ที่บราซิล ให้ประสิทธิภาพการป้องกันโรคได้สูงเกือบ 80%
ผลวิจัยที่เพิ่งตีพิมพ์ในวารสาร NJEM ระบุว่า วัคซีนชนิดนี้ป้องกัน DENV-1 ได้สูง 96.8% ในประชากรที่เคยติดเชื้อมาก่อน แต่ถ้า
ไม่เคยมีภูมิมาก่อน ภูมิจากวัคซีนป้องกันได้ 85.5% ส่วน DENV-2 จะลดลงมา โดยผู้ที่เคยติดเชื้อมาก่อนเมื่อได้รับวัคซีน
จะป้องกันได้ 83.6% และผู้ที่ไม่เคยติดเชื้อจะป้องกันได้ 57.9% ส่วนข้อมูลของ DENV-3 และ DENV-4 ไม่มี เนื่องจากไวรัส
2 serotype นี้ พบได้ไม่มากในบราซิล ท�าให้เก็บข้อมูลได้ไม่เพียงพอ
ข่าวสารแพทย์นาวี ปีที่ ๖๖ เล่มที่ ๒ เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๖๗ หน้า ๙
